Ik was ongeveer achttien toen ik voor het eerst Pride and Prejudice las en ik was op slag verliefd!
Niet veel later las ik Jane Austen: A Life, de biografie van Claire Tomalin. Toen wist ik het zeker: ik wilde naar Engeland. Naar dat mooie land waar Jane Austen had geleefd en geschreven, en waar haar verhalen nog altijd overal leken rond te dwalen.
Wat begon met één boek, groeide door de jaren heen uit tot een reis die eigenlijk nooit meer is opgehouden.
Ik bezocht Steventon, waar Jane werd geboren, en Chawton, waar ze haar grote romans schreef en herschreef. Ik stond stil bij haar graf in Winchester Cathedral en bij het huis in College Street waar ze haar laatste weken doorbracht. Ik vertoefde meermaals in Bath, wandelde over de Cobb in Lyme Regis en sliep zelfs in de kamer met de beroemde “shelves in the closet” uit Pride and Prejudice.
Ik zag de vijver waarin Mr Darcy zijn legendarische, verfrissende duik nam, telde de ramen van het zogenaamde Rosings Park, verwonderde mij in Chatsworth en trad in Lyme Park in de voetsporen van Darcy en Elizabeth.
Sommige van die reizen brachten me heel dicht bij Jane Austen zelf. Andere voerden me naar de wereld van haar romans en de verfilmingen die mijn liefde voor haar werk alleen maar groter maakten. Maar iedere plek, iedere ontmoeting en ieder klein detail werd een nieuw hoofdstuk in mijn eigen Austen-verhaal.
Vandaag krijgt die reis ook thuis een plaats. Met JaneAusten.be probeer ik mijn liefde voor Jane Austen, haar werk en haar tijd door te geven aan anderen. En in mijn eigen kleine Austen-kamertje verzamel ik de boeken, herinneringen en bijzondere vondsten die ik onderweg heb meegenomen. Het is mijn persoonlijke toevluchtsoord geworden: een plek waar Engeland nooit helemaal ver weg is en waar altijd wel een stukje Jane Austen te vinden is.
Maar mijn Austen-reis is nog lang niet afgelopen...
Op deze pagina neem ik jullie mee naar de plaatsen die ik bezocht, blader ik terug door oude fotoalbums en vertel ik de verhalen achter de beelden. Soms reizen we naar Engeland, soms naar een Regencybal of een bijzondere tentoonstelling, en soms blijven we gewoon dicht bij huis. Naast herinneringen uit het verleden zal ik ook nieuwe reizen, ontdekkingen en activiteiten delen.
Door de jaren heen gingen helaas heel wat foto’s verloren. Niet elke halte van mijn Austen-reis kan ik daarom nog laten zien, maar ik kan haar wel vertellen. De herinneringen zijn er gelukkig nog — soms verrassend helder, soms vervaagd aan de randen, maar altijd dierbaar.
Geen volledige reisgids en geen keurig chronologisch overzicht dus, maar mijn eigen reis door de wereld van Jane Austen — met bekende plaatsen, kleine ontdekkingen, dierbare herinneringen en ongetwijfeld nog heel wat nieuwe avonturen.
Welkom op 'mijn Austen-reis'!
Van haar beroemde portret en uitgever tot het theater en een heerlijke afternoon tea…

Londen en Jane Austen: op het eerste gezicht lijken ze misschien minder sterk met elkaar verbonden dan Bath of Chawton. Toch verbleef Jane regelmatig in de hoofdstad, meestal bij haar geliefde broer Henry. Ze bezocht er tentoonstellingen en theaters, ontmoette haar uitgever en genoot van het bruisende stadsleven.
Tijdens deze reis wilde ik enkele van die sporen terugvinden. Geen lange lijst met bezienswaardigheden die zo snel mogelijk moesten worden afgevinkt, maar een persoonlijke wandeling langs plekken die Jane Austen dichterbij brengen. Met als absoluut hoogtepunt een ontmoeting met het beroemdste beeld dat we van haar kennen.
Oog in oog met Jane Austen
Het kleine portret van Jane Austen in de National Portrait Gallery stond bovenaan mijn verlanglijstje. Haar zus Cassandra tekende het omstreeks 1810 en het geldt als het enige authentieke portret waarop Janes gezicht duidelijk herkenbaar is.
We kennen Jane Austen vandaag vooral door latere, geïdealiseerde afbeeldingen: een keurige dame met zachte trekken en een vriendelijk gezicht. Cassandras oorspronkelijke schets toont echter een andere vrouw. Jane kijkt ernstig en aandachtig, misschien zelfs een beetje afwachtend. Het portret is klein, sober en onvoltooid, maar net daardoor voelt het bijzonder persoonlijk.
Ik had vooraf een afspraak gemaakt om het te mogen bekijken. Toen ik er uiteindelijk voor stond, moest ik even stilstaan bij wat ik zag. Cassandra heeft haar zus zelf zo bekeken en getekend. Niet de beroemde schrijfster die Jane later zou worden, maar gewoon haar geliefde zus, met wie ze vrijwel haar hele leven lief en leed deelde.
Het was zonder twijfel een van de bijzonderste momenten van mijn Austen-reis. Heel even leek de afstand van meer dan tweehonderd jaar verrassend klein.




Henrietta Street: waar familie en literatuur samenkwamen
Midden in het levendige Covent Garden woonde Janes broer Henry Austen op nummer 10 Henrietta Street. Op de benedenverdieping bevonden zich de kantoren van zijn bank, terwijl Henry boven de zaak woonde. Jane logeerde hier tijdens verschillende bezoeken aan Londen, onder meer in 1813 en 1814.
Het contrast met het rustige Chawton moet groot zijn geweest. Vanuit Henrietta Street bevond Jane zich plots tussen winkels, theaters, koetsen en de drukke straten van de hoofdstad. Uit haar brieven aan Cassandra blijkt dat ze volop van het Londense leven genoot.
In september 1813 schreef ze vanuit Henrietta Street uitgebreid over haar winkelbezoeken. Ze kocht stoffen, kant en een witte zijden zakdoek en liet een nieuwe japon maken. Natuurlijk wilde ze van Cassandra horen of de kleur van de toegestuurde stof wel in de smaak viel.
Ook bracht Jane een bezoek aan Mr Hall, een kapper die haar haar uitvoerig krulde. Zelf vond ze het resultaat afschuwelijk en verlangde ze naar een eenvoudige, comfortabele muts. Haar gezelschap was echter zo enthousiast over het kapsel dat haar protesten al snel verstomden. Het is zo’n heerlijk herkenbaar detail: zelfs Jane Austen kon na een bezoek aan de kapper twijfelend in de spiegel kijken.
Henry speelde ondertussen een belangrijke rol in haar leven en schrijverschap. Hij moedigde haar aan, hielp bij contacten en onderhandelingen met uitgevers en was bijzonder trots op het werk van zijn zus.
Toen ik door Henrietta Street wandelde, probeerde ik me voor te stellen hoe Jane hier aankwam, met haar aankopen en verhalen uit de stad, en vervolgens boven de bedrijvigheid van de bank haar brieven aan Cassandra schreef. Van het Londen dat zij kende, is veel verdwenen, maar tussen de historische gevels en de levendigheid van Covent Garden voelde haar wereld toch even dichtbij.
Jane Austen en haar uitgever
Op Albemarle Street bevindt zich het historische huis van uitgever John Murray. In 1815 nam Murray de publicatie van Emma op zich. Hij zou later ook Persuasion en Northanger Abbey uitgeven.
Jane bezocht het huis in Albemarle Street tijdens een verblijf in Londen. Tijdens datzelfde verblijf kwam Jane ook in contact met James Stanier Clarke, de bibliothecaris van de prins-regent. Clarke liet haar weten dat de prins-regent haar romans bewonderde en dat zij zijn bibliotheek in Carlton House mocht bezoeken.
Jane was zelf bepaald geen bewonderaar van de prins-regent. Toch kon ze moeilijk om zijn verzoek heen. Met toestemming droeg ze Emma aan hem op, al klinkt de formele opdracht allesbehalve hartelijk.
Het gebouw bleef bijna twee eeuwen lang de thuisbasis van de uitgeverij John Murray en ademt nog altijd literaire geschiedenis. Voor een Austen-liefhebber is het bijzonder om even stil te staan op een plek waar haar schrijverschap en de Londense boekenwereld elkaar werkelijk raakten.




Een avond aan het theater
Jane Austen hield van toneel. Tijdens haar bezoeken aan Londen ging ze graag naar voorstellingen en schreef ze daarover in haar brieven aan Cassandra. In 1814 zag ze in het Theatre Royal Drury Lane de beroemde acteur Edmund Kean optreden als Shylock in Shakespeares The Merchant of Venice.
Het theatergebouw dat Jane bezocht, was toen nog vrij nieuw. Een eerdere versie van het Theatre Royal was in 1809 door brand verwoest en het nieuwe theater opende in 1812. Het huidige gebouw staat er nog steeds en behoort tot de bekendste theaters van Londen.
Wanneer je vandaag door Drury Lane wandelt, is het niet moeilijk om je Jane voor te stellen tussen het publiek: aandachtig kijkend, genietend van het spel en ondertussen waarschijnlijk ook de andere bezoekers observerend. Misschien vond ze er wel inspiratie voor de scherpe en soms bijzonder geestige beschrijvingen van haar eigen personages.
Afternoon tea bij Brown’s Hotel
Na onze wandeling was het tijd voor een heel ander hoogtepunt: afternoon tea bij Brown’s Hotel.
Brown’s opende pas enkele jaren na Jane Austens overlijden, maar de elegante sfeer voelt als een mooie knipoog naar haar wereld. We namen plaats in een prachtig interieur en genoten van thee, sandwiches, scones en verfijnde gebakjes.
Na de drukte van de Londense straten was het heerlijk om even rustig te zitten. Een mooi gedekte tafel, porselein, kleine hapjes en vooral tijd om alles te laten bezinken: soms hoeft een Austendagje niet uitsluitend uit historische plekken te bestaan. Een beetje elegant genieten hoort er wat mij betreft net zo goed bij. Zelfs Queen Victoria en Agatha Christie kwamen hier!



Ook een beetje Londen voor onszelf
Natuurlijk draaide niet de hele reis uitsluitend om Jane Austen. Mijn man wilde graag Tower Bridge zien, dus ook dat bekende stukje Londen mocht niet ontbreken.
En eigenlijk maakte die afwisseling de reis alleen maar leuker. Historische Austenplekken, drukke straten, boeken, winkels, een heerlijke afternoon Tet en tussendoor gewoon samen Londen ontdekken.
Want hoe graag ik ook in Jane Austens voetsporen treed, een reis wordt uiteindelijk vooral bijzonder door de herinneringen die je er zelf maakt.
Wat mij vooral bijbleef: Londen toont een andere kant van Jane Austen dan in Chawton of Bath. Hier kwam ze niet om een rustig, teruggetrokken leven te leiden. Ze bezocht familie, sprak met haar uitgever, ging naar het theater, bekeek tentoonstellingen en observeerde de wereld om haar heen.
Het beroemdste portret van Jane met eigen ogen zien, bleef het meest bijzondere moment. Het was geen groot of kleurrijk kunstwerk. Integendeel: het was klein, kwetsbaar en heel persoonlijk. Misschien was het juist daarom zo aangrijpend.
Londen laat zich nooit helemaal ontdekken. Er blijven altijd nieuwe straten, verhalen en verborgen plekken over. Maar tijdens deze reis kwamen ik en Jane opnieuw een klein stukje dichterbij elkaar.
Copyright © Alle rechten voorbehouden